Tại khu vực Tây Bắc Bộ, phía Bắc tỉnh Phú Thọ và Tuyên Quang được dự báo có mưa to đến rất to với lượng mưa phổ biến từ 80-160mm, cục bộ có nơi vượt 250mm. Thanh Hóa và Nghệ An có mưa vừa đến mưa to, lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, có nơi trên 150mm. Tại các địa phương còn lại ở Bắc Bộ, lượng mưa phổ biến từ 20-50mm, cục bộ có nơi trên 100mm. Đáng chú ý, cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xuất hiện các trận mưa có cường suất rất lớn, vượt 100mm chỉ trong vòng 3 giờ.

Trước nguy cơ mưa lớn, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành công điện khẩn yêu cầu các địa phương, đơn vị quản lý công trình thủy lợi chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn công trình, phòng chống ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất.

Theo công điện, các tỉnh khu vực Tây Bắc Bộ, Phú Thọ, Tuyên Quang, Thanh Hóa và Nghệ An cùng các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi, các chủ đầu tư dự án xây dựng, sửa chữa công trình thủy lợi và các đơn vị cấp nước sạch nông thôn phải khẩn trương rà soát, kiểm tra các công trình trọng điểm có nguy cơ xảy ra sự cố trong điều kiện mưa lớn.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi yêu cầu các đơn vị tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về công tác chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt.

Đặc biệt, các địa phương cần tăng cường kiểm tra các hồ chứa, công trình thủy lợi đang thi công, công trình ngầm, hệ thống dẫn dòng và các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn. Đối với những hồ chứa xung yếu hoặc không bảo đảm an toàn, cơ quan chức năng yêu cầu xem xét hạn chế hoặc không tích nước nhằm giảm thiểu rủi ro khi xảy ra mưa lớn kéo dài.

Bên cạnh đó, các địa phương phải rà soát, khoanh vùng các khu vực có nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất để cập nhật phương án ứng phó phù hợp, bảo đảm an toàn cho người dân và tài sản.

Cảnh báo mưa cực đoan, lo ngại lũ quét, sạt lở đất tại miền núi

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mặc dù tổng lượng mưa năm 2026 được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, song nguy cơ xuất hiện các trận mưa cực đoan cục bộ vẫn ở mức cao.

Thực tế trong tháng 5 vừa qua đã ghi nhận nhiều điểm mưa có cường suất rất lớn trong thời gian ngắn. Điển hình, tại Minh Long (Cao Bằng), lượng mưa đo được từ 19h đến 22h ngày 16/5 đạt 268,2mm. Tại Khe Táu (Quảng Ninh), chỉ trong vòng 2 giờ từ 17h đến 19h cùng ngày, lượng mưa lên tới 213,2mm.

Các chuyên gia nhận định trong thời gian tới hoàn toàn có khả năng xuất hiện những trận mưa từ 100-200mm, thậm chí trên 200mm chỉ trong vòng 1-2 giờ. Đây là dạng hình thái thời tiết cực đoan đặc biệt nguy hiểm bởi lượng nước tập trung quá lớn trong thời gian ngắn có thể gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cục bộ và thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá mùa mưa bão năm 2026 có thể xuất hiện ít bão và áp thấp nhiệt đới hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, các hiện tượng thiên tai cực đoan với cường độ mạnh, phạm vi hẹp và diễn biến nhanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ rất lớn.

Trong đó, lũ quét và sạt lở đất tại khu vực miền núi Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục được xác định là loại hình thiên tai nguy hiểm cần đặc biệt quan tâm.

Cơ quan chức năng yêu cầu các địa phương thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn; chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt để kịp thời triển khai các biện pháp phòng tránh.

Các lực lượng xung kích phòng chống thiên tai tại cơ sở cũng được yêu cầu tăng cường theo dõi, nhận biết các dấu hiệu bất thường như nứt đất, sạt trượt mái dốc, tắc nghẽn dòng chảy trên sông suối nhằm chủ động sơ tán người dân khi cần thiết.

Nguy cơ hạn hán cuối năm vẫn hiện hữu

Bên cạnh nguy cơ mưa cực đoan, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cảnh báo khả năng xuất hiện hiện tượng El Nino mạnh đến rất mạnh vào cuối năm 2026.

Các kết quả dự báo cập nhật cho thấy xác suất El Nino đạt cường độ tương đương hoặc mạnh hơn đợt El Nino lịch sử giai đoạn 2015-2016 đã tăng lên khoảng 37% trong thời kỳ từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027.

Điều này đồng nghĩa nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027 có thể gia tăng tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Trước những diễn biến thời tiết ngày càng khó lường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình khí tượng thủy văn, nguồn nước và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm để kịp thời cập nhật các bản tin dự báo, phục vụ công tác chỉ đạo điều hành và phòng chống thiên tai trên phạm vi cả nước.