Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành Công văn số 4045/BGDĐT-GDPT gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Bộ GD-ĐT, thời gian qua, các địa phương đã chủ động thực hiện chủ trương tinh gọn đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập và đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, qua tổng hợp báo cáo, nhiều trường vẫn có quy mô nhỏ, manh mún, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số của đơn vị hành chính mới, còn nhiều dư địa để tiếp tục sắp xếp.

Mục tiêu của đợt sắp xếp là tinh gọn đầu mối quản lý, nâng cao hiệu quả đầu tư, năng lực quản trị, đồng thời cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy, nhưng vẫn giữ ổn định quy mô học sinh tại các điểm trường, phân hiệu và nâng cao chất lượng dạy học. Phấn đấu giảm 30% đầu mối nhưng không đánh đổi quyền học của học sinh

Theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT, việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phải phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển, lấy mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả đầu tư và năng lực quản trị làm định hướng xuyên suốt. Đáng chú ý, Bộ yêu cầu không thực hiện sắp xếp một cách cơ học chỉ nhằm giảm đầu mối.

Việc sắp xếp phải tuân thủ các nguyên tắc chuyên môn và khoa học giáo dục, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, cấp học và loại hình cơ sở giáo dục. Theo đó, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sắp xếp cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà. Bộ ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau.

Bộ cũng yêu cầu lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh; không làm phát sinh rào cản địa lý, tăng chi phí học tập hoặc ảnh hưởng đến công tác phổ cập giáo dục. Đáng chú ý, mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải có tối thiểu một trường mầm non và một trường phổ thông. Các địa phương được yêu cầu phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có, đồng thời điều phối hiệu quả đội ngũ giáo viên, bảo đảm chất lượng dạy và học sau khi sắp xếp.

Thí điểm mô hình trường quy mô lớn, dùng chung bộ máy quản lý

Theo lộ trình, từ ngày 1/7/2026, các địa phương sẽ thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường và xây dựng mô hình quản trị mới.

Đến trước 30/8/2026, các địa phương phải hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn và quy mô dân số, hoàn thiện bộ máy tổ chức để vận hành ngay từ đầu năm học 2026-2027.

Trước 30/12/2026, các địa phương đánh giá toàn diện kết quả thí điểm, hoàn thiện mô hình quản lý và đề xuất giải pháp triển khai giai đoạn tiếp theo.

Từ 30/3/2027, việc sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục sẽ được triển khai trên diện rộng theo thẩm quyền của địa phương và hoàn thành trước ngày 30/4/2027, bảo đảm hệ thống quản lý, tài chính, tài sản công vận hành đồng bộ, không ảnh hưởng đến hoạt động dạy học.

Để triển khai chủ trương này, Bộ GD-ĐT đưa ra hai mô hình thí điểm.

Mô hình thứ nhất là trường một cấp học quy mô lớn (hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên) có các phân hiệu, với một trường chính, các phân hiệu, điểm trường và sử dụng chung bộ máy hành chính gồm hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, kế toán, văn thư, thủ quỹ và các bộ phận hỗ trợ.

Mô hình thứ hai là trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, có thể hoạt động tại một hoặc nhiều địa điểm, gồm một trường chính và các phân hiệu với nhiều cấp học, sử dụng chung bộ máy quản lý và hành chính.

Theo Bộ GD-ĐT, các mô hình này phải chuyển trọng tâm từ quản lý sang quản trị, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, giảm thủ tục hành chính, quản lý tập trung về nhân sự, tài chính, tài sản và hồ sơ chuyên môn, đồng thời không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh và chất lượng giáo dục.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương xây dựng phương án bố trí, sắp xếp hoặc giải quyết chế độ đối với cán bộ quản lý, giáo viên dôi dư sau sáp nhập; bảo đảm chế độ, phụ cấp theo quy định; đồng thời rà soát, bố trí đủ biên chế giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng số, nhà công vụ tại vùng khó khăn và sử dụng linh hoạt đội ngũ giáo viên thông qua điều động, biệt phái hoặc dạy liên trường.

Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc về quy mô trường lớp, định mức nhân sự, cơ cấu đội ngũ hoặc cơ sở vật chất, các địa phương được yêu cầu kịp thời báo cáo Bộ GD-ĐT để được hướng dẫn và làm cơ sở hoàn thiện cơ chế, chính sách.