Chiều nay (12/6), Bộ GD-ĐT tổ chức họp báo thông tin về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.

Tại họp báo, nhiều câu hỏi của phóng viên xoay quanhcâu hỏi trong phần Viết của đề thi Ngữ văn với yêu cầu: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?Câu hỏi được đặt ra từ ngữ liệu đề cập đến các nhân vật công nghệ nổi tiếng như Steve Jobs, Mark Zuckerberg và Elon Musk. Nhiều ý kiến cho rằng câu hỏi có đảm bảo tính công bằng khi không phải thí sinh nào cũng biết đến những nhân vật này, nhất là những thí sinh ở khu vực vùng sâu vùng xa; cách chấm đề thi Ngữ văn khi đề ra theo hướng mở.

Trả lời những câu hỏi liên quan đến đề Ngữ văn, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho hay công tác đề thi là nhiệm vụ trọng tâm, được lãnh đạo Bộ GD-ĐT và Ban chỉ đạo có chỉ đạo sát sao. Một trong những nội dung đó là bảo đảm tính chất vùng miền, từ cách phát âm, sự chênh lệch để tạo tính công bằng cao nhất giữa các vùng miền trong các môn học.

Với môn Ngữ văn, nhận được ý kiến liên quan đến nội dung Nghị luận xã hội. Những nội dung này trong quá trình soạn thảo đề cũng đã được bàn thảo. Đây là nội dung đặt vào phần phân hóa học sinh. Một điều khác biệt so với năm 2025, nội dung Nghị luận xã hội 4 điểm, năm nay phần này chỉ 2 điểm. Đây là phần phân hóa và có tính mới.

GS.TS Nguyễn Ngọc Hà cho hay, phần Nghị luận xã hội đánh giá khả năng hiểu biết, lập luận của học sinh. Trong lệnh hỏi đã rất rõ ràng, đọc kỹ lệnh hỏi không nói về thông tin chi tiết, ghi nhớ máy móc như tiểu sử.

“Steve Jobs Việt Nam” là phép ẩn dụ, cũng là nội dung kiểm tra có đánh giá điểm. Đọc đầy đủ câu hỏi sẽ thấy nói tới 3 ông rất nổi tiếng, là biểu tượng công nghệ. Có thể thấy, trong cách sử dụng từ, nhóm tác giả đã khéo léo dùng từ. Steve Jobs bên cạnh biểu tượng công nghệ còn lãnh đạo tập đoàn rất lớn. Từng câu, từng từ đã được chắt lọc cẩn thận, hỏi ý kiến chuyên môn, tra từ điển như “phát minh, đổi mới”. Như vậy, yếu tố vùng miền đã được tính tới. Đây là câu hỏi có tính phân loại", GS.TS Nguyễn Ngọc Hà khẳng định.

Theo GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, môn Văn khác những môn thi khác, vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật. Với những môn học khác nhiều trường hợp kiểm tra nội dung quy định rõ trong chương trình, nhưng môn Văn có những nội dung mở.

"Tính mở so sánh với chương trình 2006. Việc thi xoay quanh hơn chục tác phẩm. Việc học sinh học theo văn mẫu trở thành kinh điển. Học sinh có thể viết rất hay nhưng lại là văn mẫu, từ đó hạn chế sự cảm thụ của học sinh. Với chương trình mới,nhiều nội dung như tác phẩm của Nguyễn Đình Thi đưa vào, hay nghị luận xã hội có tính thông điệp về đổi mới khoa học công nghệ… Nhiều vấn đề được gửi gắm trong đề thi môn Văn".

Trao đổi tại họp báo, Thứ trưởng Bộ GD-ĐTPhạm Ngọc Thưởng khẳng định, đề thi Ngữ văn năm nay có điểm mới quan trọng ở phần nghị luận xã hội, khi đặt ra câu hỏi “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?”Đây là cách tiếp cận gợi mở, khuyến khích học sinh thể hiện quan điểm cá nhân, khả năng phản biện và sáng tạo.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐTnhấn mạnh: “Quan điểm của thí sinh cần được tôn trọng. Các em có thể bảo vệ ý kiến của mình, thậm chí phản biện lại những nội dung trong đề, miễn là lập luận chặt chẽ, có căn cứ. Đó chính là bản lĩnh, là sự sáng tạo và năng lực tư duy mà giáo dục hướng tới”.

Về công tác chấm thi, Bộ đã chỉ đạo các địa phương thực hiện nghiêm túc, khách quan, công bằng. Các hội đồng thi phải thường xuyên báo cáo tiến độ, nếu phát hiện bất thường sẽ kiểm tra, thẩm tra ngay để bảo đảm kết quả phản ánh đúng năng lực của thí sinh. Bộ cũng đã thành lập các đoàn kiểm tra đột xuất, quán triệt tại nhiều hội nghị để bảo đảm quy trình chấm thi minh bạch.

Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh yếu tố công bằng giữa các vùng miền: "Đề thi được thiết kế dựa trên chương trình phổ thông chung, bảo đảm học sinh ở đô thị hay vùng khó khăn đều có thể tiếp cận. Câu hỏi nghị luận xã hội mang tính ẩn dụ, không phải thí sinh nào cũng có cùng cách hiểu, nhưng chính sự đa dạng trong cách tiếp cận sẽ thúc đẩy quá trình dạy học đổi mới nhanh hơn, thiết thực hơn và hiệu quả hơn".

Ông Thường khẳng định, đề thi Ngữ văn năm nay vừa sức với đa số học sinh, có tính phân hóa hợp lý, đồng thời chú trọng đến sự công bằng giữa các vùng miền, để mọi thí sinh đều có cơ hội thể hiện năng lực và khát vọng của mình.