Bỏ điểm cộng IELTS: Học sinh trở lại cuộc đua bằng năng lực thực chất?

Cập nhật: 6 ngày trước

VOV.VN - Từ năm 2027, điểm cộng IELTS trong xét tuyển đại học giảm xuống tối đa 0,5/30 điểm và chính thức bị bãi bỏ từ năm 2028. Thay đổi này được kỳ vọng hạn chế cuộc đua chứng chỉ tốn kém, thu hẹp khoảng cách cơ hội và đưa tuyển sinh trở về đúng năng lực, mức độ phù hợp của thí sinh với ngành học.

Từ năm 2027, thí sinh có IELTS, giải học sinh giỏi và thành tích đặc biệt chỉ được cộng tối đa 0,5/30 điểm khi xét tuyển đại học, thay vì 3 điểm như trước. Đến năm 2028, các trường sẽ chính thức bỏ hình thức cộng điểm này, dù vẫn có thể quy đổi IELTS thành điểm môn ngoại ngữ nếu đề án tuyển sinh cho phép.

Theo Thông tư sửa đổi, bổ sung quy chế tuyển sinh đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 13/11, quy định trên áp dụng với các trường đã sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh từ năm 2026 trở về trước. Các nhóm được cộng điểm gồm thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không xét tuyển thẳng, có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt, sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ và chứng chỉ quốc tế.

Thay đổi này diễn ra trong bối cảnh chứng chỉ tiếng Anh ngày càng được sử dụng phổ biến để tạo lợi thế xét tuyển. Năm ngoái, hơn 37.300 thí sinh được cộng điểm nhờ chứng chỉ tiếng Anh, chủ yếu là IELTS. Trong đó, hơn 8.300 em có IELTS 6.0, nhưng cùng mức chứng chỉ này lại được các trường quy đổi thành 26 mức điểm cộng khác nhau, làm dấy lên tranh luận về tính công bằng trong tuyển sinh.

Chấm dứt cuộc đua chứng chỉ, giảm áp lực cho học sinh

Đồng tình với việc giảm điểm cộng IELTS từ năm 2027 và tiến tới bãi bỏ hoàn toàn từ năm 2028, thầy giáo Trần Trung Hiếu, giáo viên Lịch sử Trường THPT chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An), cho rằng, chính sách này sẽ góp phần khắc phục tình trạng học sinh chạy đua lấy chứng chỉ ngoại ngữ để phục vụ mục tiêu xét tuyển đại học.

Theo thầy Hiếu, trong những năm gần đây, cơ chế cộng điểm IELTS đã khiến một bộ phận lớn học sinh, đặc biệt tại các đô thị, đổ dồn thời gian và tiền bạc vào việc học, luyện thi để sở hữu chứng chỉ. Tuy nhiên, mục tiêu của không ít em chủ yếu là tăng cơ hội trúng tuyển đại học, thay vì hướng đến khả năng sử dụng tiếng Anh trong học tập và cuộc sống.

“Chứng chỉ IELTS đôi khi chỉ phục vụ một mục tiêu là xét tuyển đại học, trong khi giá trị sử dụng thực tế chưa tương xứng với mức điểm 7.0 hay 8.0 mà các em đạt được”, thầy Hiếu nhận định.

Từ thực tế giảng dạy, thầy Hiếu cho rằng, không thể đánh đồng việc sở hữu chứng chỉ IELTS với năng lực sử dụng tiếng Anh thực chất. Có những học sinh đạt điểm chứng chỉ khá cao nhưng khi tiếp xúc với người nước ngoài hoặc đọc tài liệu bằng tiếng Anh vẫn gặp nhiều khó khăn. Điều đó cho thấy việc học và thi chứng chỉ đôi khi mới dừng lại ở mục tiêu đạt điểm, chưa thực sự giúp các em hình thành năng lực ngoại ngữ phục vụ lâu dài.

Thầy Hiếu nhấn mạnh, việc bãi bỏ điểm cộng IELTS là cần thiết trong bối cảnh ngành giáo dục đang hướng tới mục tiêu học thật, thi thật, nhân tài thật. Khi chứng chỉ không còn là lợi thế trực tiếp trong xét tuyển, học sinh sẽ có thêm động lực tập trung vào chương trình phổ thông, củng cố kiến thức ở nhiều môn học thay vì quá chú trọng vào một chứng chỉ.

“Không nhất thiết phải có IELTS như một chiếc phao cứu sinh để vào đại học. Các em cần học đồng đều, bởi tiếng Anh đã là môn học được giảng dạy bài bản trong nhiều năm và hiện cũng là môn thi bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT”, thầy Hiếu nói.

Tuy nhiên, theo thầy Hiếu, thay đổi chính sách tuyển sinh cũng cần đi cùng với việc điều chỉnh cách dạy và học ngoại ngữ trong nhà trường. Khi IELTS không còn là con đường tạo lợi thế cộng điểm, các trường phổ thông cần chú trọng hơn đến chất lượng dạy học, phương pháp giảng dạy và khả năng đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông cũng như kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Ông cho rằng,vai trò chỉ đạo của các sở giáo dục và đào tạo, hiệu trưởng các trường THPT rất quan trọng. Khi không còn áp lực chạy đua chứng chỉ để xét tuyển, giáo viên có điều kiện tập trung vào việc nâng cao năng lực ngoại ngữ thực tế cho học sinh, thay vì chủ yếu luyện thi theo cấu trúc một kỳ thi quốc tế.

Tuyển sinh cần đặt đúng năng lực, không tuyệt đối hóa ngoại ngữ

Ở góc độ chuyên gia, bà Vũ Thu Hương, chuyên gia giáo dục, cho rằng, việc sử dụng điểm IELTS để tạo lợi thế trong tuyển sinh đại học chưa thực sự phù hợp với yêu cầu đào tạo của nhiều ngành nghề. Bởi mỗi lĩnh vực có những tiêu chí riêng về kiến thức, phẩm chất và năng lực chuyên môn. Ngoại ngữ chỉ là một trong số nhiều năng lực cần thiết, không thể đại diện cho khả năng đáp ứng yêu cầu của một ngành học.

Bà Hương lấy ví dụ, với những ngành liên quan đến công nghệ sinh học hoặc y khoa, thí sinh cần có nền tảng kiến thức và tư duy về sinh học, hóa học, toán học. Nếu sử dụng điểm IELTS để thay thế hoặc tạo lợi thế quá lớn trong xét tuyển, các trường có thể lựa chọn những thí sinh giỏi ngoại ngữ nhưng chưa chắc đã có năng lực phù hợp với ngành đào tạo.

“Giỏi ngoại ngữ mới chỉ là một năng lực. Năng lực đó có thể phù hợp hoặc không phù hợp với yêu cầu của một số ngành nghề. Nếu đưa IELTS vào tuyển sinh một cách thiếu cân nhắc, chúng ta có thể lựa chọn những thí sinh chưa thực sự đáp ứng yêu cầu về năng lực và phẩm chất của ngành học”, bà Hương phân tích.

Theo chuyên gia, sự thiếu phù hợp trong khâu tuyển chọn có thể gây khó khăn cho quá trình đào tạo tại đại học. Sinh viên phải mất thêm thời gian để bổ sung kiến thức, năng lực còn thiếu, thậm chí có thể nhận ra bản thân không phù hợp với ngành đã chọn và bỏ học sau năm thứ nhất, thứ hai.

Một vấn đề khác được bà Hương đề cập là khoảng cách cơ hội giữa học sinh thành thị và nông thôn. Việc học, luyện thi và thi lấy chứng chỉ quốc tế thường đòi hỏi chi phí đáng kể. Do đó, những học sinh có điều kiện kinh tế tốt sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận hơn, trong khi học sinh ở khu vực khó khăn có thể gặp bất lợi dù sở hữu năng lực phù hợp với ngành học.

Bà Hương cho rằng, việc bỏ điểm cộng IELTS có thể giúp thu hẹp phần nào khoảng cách này, tạo thêm cơ hội để học sinh lựa chọn trường, ngành phù hợp với năng lực thực tế. Đồng thời, các trường đại học cũng có điều kiện tuyển chọn đúng đối tượng hơn, hạn chế thời gian và kinh phí phải dành cho việc đào tạo, bồi dưỡng những sinh viên chưa phù hợp.

Dù vậy, bà Hương lưu ý không nên hiểu việc bỏ điểm cộng IELTS là xem nhẹ vai trò của tiếng Anh. Trong bối cảnh hội nhập, ngoại ngữ vẫn quan trọng đối với một số ngành nghề, lĩnh vực và khu vực có hoạt động hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, yêu cầu về ngoại ngữ không giống nhau ở tất cả ngành nghề và địa phương.

Bà dẫn chứng, với những lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy hải sản, người lao động có thể chủ yếu làm việc, hợp tác với các đối tác trong nước. Vì vậy, việc đặt ra yêu cầu IELTS cao đối với tất cả thí sinh, bất kể ngành học hay định hướng nghề nghiệp, có thể khiến các em đầu tư thời gian và công sức chưa đúng trọng tâm.

“Không phải ngành nghề nào cũng cần sử dụng tiếng Anh trong suốt quá trình làm việc. Vì vậy, cần điều chỉnh yêu cầu ngoại ngữ theo đặc thù từng lĩnh vực, nơi nào cần thì có, nơi nào không cần thiết thì giảm nhẹ mức đòi hỏi”, bà Hương nêu quan điểm.

Cũng theo bà Hương, các trường đại học vẫn có thể duy trì và nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ sau khi tuyển sinh. Chẳng hạn, trường có thể tổ chức các lớp tiếng Anh nâng cao dành cho sinh viên có trình độ tốt, hướng đến những vị trí công việc cần sử dụng ngoại ngữ thường xuyên hoặc hợp tác quốc tế.

Với cách làm này, năng lực tiếng Anh vẫn được khuyến khích và phát triển, nhưng không trở thành tiêu chí áp dụng cứng nhắc đối với mọi thí sinh, mọi ngành học. Quan trọng hơn, tuyển sinh đại học cần đặt trọng tâm vào năng lực tổng thể và mức độ phù hợp của thí sinh với ngành đào tạo, thay vì tuyệt đối hóa một chứng chỉ ngoại ngữ.

Thay đổi quy định cộng điểm IELTS vì thế không chỉ tác động đến cách thức xét tuyển mà còn đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại mục tiêu học ngoại ngữ trong nhà trường. Khi lợi thế điểm số không còn là động lực chính, điều cần hướng tới là giúp học sinh học tiếng Anh để sử dụng được trong thực tế, đồng thời dành thời gian phát triển những kiến thức và kỹ năng cần thiết cho con đường học tập, nghề nghiệp sau này.

Từ khóa: ielts, VOV, điểm cộng ielts, điểm cộng ielts giảm, tuyển sinh công bằng, năng lực của học sinh

Thể loại: Xã hội

Tác giả: chung thủy/vov.vn

Nguồn tin: VOVVN

Bình luận






Đăng nhập trước khi gửi bình luận Đăng nhập