Bệnh nhi nặng 22 kg khi mới 4 tuổi. Từ hơn 2 tuổi, trẻ bắt đầu ngáy to và xuất hiện những cơn ngưng thở khi ngủ. Gia đình đưa bé đi khám và được chẩn đoán ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ do amidan, VA phì đại. Bé được cắt amidan, nạo VA khi 2,5 tuổi.

Sau phẫu thuật, tình trạng có cải thiện nhưng chỉ khoảng một tháng sau lại tái diễn. Những tháng tiếp theo, trẻ ngày càng khó thở, thường đau đầu khi thức dậy, các cơn tím tái xuất hiện nhiều hơn. Khoảng 3 tháng trước khi nhập viện, bé bắt đầu tím cả khi thức.

Gia đình đưa trẻ đi nhiều cơ sở y tế để tìm nguyên nhân. Một số bệnh lý phổi mạn tính được đặt ra nhưng các xét nghiệm không tìm thấy nguyên nhân. Sau đó, bé được chuyển đến Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1.

Tại đây, các bác sĩ Đơn vị Giấc ngủ trẻ em phát hiện tình trạng ngưng thở khi ngủ của bé rất nặng. Đáng chú ý, trẻ không chỉ bị tắc nghẽn đường thở khi ngủ mà còn tích tụ quá nhiều khí CO₂ trong máu, kể cả khi đang thức. Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng đã tiến triển thành hội chứng giảm thông khí do béo phì.

Các bác sĩ xác định nguyên nhân không chỉ nằm ở amidan và VA. Ở trẻ béo phì, cơ vùng hầu họng có thể yếu, khiến đường thở dễ bị xẹp khi ngủ. Vì vậy, dù đã cắt amidan và nạo VA, tình trạng ngưng thở vẫn có thể tiếp tục.

Do ca bệnh phức tạp, Bệnh viện Nhi đồng 1 tổ chức hội chẩn nhiều chuyên khoa. Trẻ được điều trị bằng máy hỗ trợ hô hấp khi ngủ, kết hợp điều chỉnh dinh dưỡng, kiểm soát cân nặng và tập luyện cơ vùng lưỡi, hầu họng. Các bác sĩ cũng đánh giá đường thở và tình trạng răng hàm mặt để có hướng hỗ trợ phù hợp.

Sau khoảng một tháng điều trị, tình trạng trẻ cải thiện rõ rệt. Bé tỉnh táo, hồng hào, không còn tím khi thức; ban đêm ngủ yên hơn, không còn vật vã hay cựa quậy liên tục như trước.

Theo các bác sĩ, ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ ở trẻ em thường liên quan đến amidan, VA phì đại và có thể cải thiện sau phẫu thuật. Tuy nhiên, ở trẻ béo phì, tình trạng có thể phức tạp hơn và không phải trường hợp nào cũng khỏi sau cắt amidan, nạo VA. Nếu trẻ tiếp tục ngáy to, ngưng thở hoặc ngủ không yên sau phẫu thuật, cần được đánh giá lại.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đi khám nếu thường xuyên có các biểu hiện ngáy to khi ngủ, ngưng thở hoặc thở khó trong lúc ngủ, ngủ không yên, đổ nhiều mồ hôi ban đêm, thở bằng miệng hoặc phải ngủ ở tư thế bất thường.

Ban ngày, trẻ có thể mệt mỏi, buồn ngủ, khó tập trung hoặc thay đổi hành vi do chất lượng giấc ngủ không đảm bảo.

Đặc biệt, nếu trẻ đã cắt amidan, nạo VA nhưng vẫn ngáy to, ngưng thở, ngủ không yên, mệt mỏi hoặc thường đau đầu vào buổi sáng, nhất là trẻ thừa cân, béo phì, cha mẹ cần đưa trẻ đi đánh giá lại thay vì nghĩ rằng các triệu chứng sẽ tự hết.

Trẻ tím môi, tím đầu ngón tay ngay cả khi đang thức; khó thở, thở gắng sức; lừ đừ, khó đánh thức là những dấu hiệu bất thường cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.