Điều chỉnh chiến lược phòng chống lũ sông Hồng

Theo văn bản do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp ký ban hành, việc bãi bỏ áp dụng đối với các khu chậm lũ Tam Thanh, Lập Thạch thuộc tỉnh Phú Thọ; Lương Phú - Quảng Oai, Ba Vì thuộc TP Hà Nội và hệ thống phân lũ sông Đáy. Các khu vực này trước đây được quy định trong Quy chế phân lũ, chậm lũ thuộc hệ thống sông Hồng ban hành kèm theo Nghị định số 62/1999/NĐ-CP nhằm bảo vệ an toàn cho Thủ đô Hà Nội.

Việc bãi bỏ có hiệu lực kể từ khi công trình thủy điện Sơn La chính thức tham gia nhiệm vụ cắt lũ cho hạ du.Theo quy định mới, các giải pháp phòng, chống lũ hệ thống sông Hồng sẽ được điều chỉnh theo hướng bảo đảm an toàn cho Thủ đô Hà Nội và đồng bằng sông Hồng phù hợp với quy hoạch đê điều và phòng chống lũ của các tuyến sông có đê.

Một trong những giải pháp trọng tâm là sử dụng thủy điện Sơn La phối hợp cùng các hồ Hòa Bình, Tuyên Quang và Thác Bà để vận hành liên hồ, điều tiết và cắt giảm lũ cho vùng hạ du.

Dung tích phòng lũ được dành cho hệ thống hồ chứa gồm: Hồ Sơn La và hồ Hòa Bình trên sông Đà: 7 tỷ m3; Hồ Tuyên Quang: 1 tỷ m3; Hồ Thác Bà: 450 triệu m3

Việc vận hành liên hồ phải bảo đảm lưu lượng lũ trên sông Hồng tại trạm thủy văn Sơn Tây không vượt quá 28.000m3/s; tại trạm thủy văn Hà Nội không vượt quá 20.000m3/s và mực nước sông Hồng tại Hà Nội không vượt quá 13,40m.

Trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng đối với hệ thống đê điều hoặc xuất hiện trận lũ có chu kỳ lớn hơn 500 năm nhưng nhỏ hơn mức lũ thiết kế của hồ Sơn La (tần suất 10.000 năm), cơ quan chức năng được phép sử dụng một phần dung tích chống lũ của công trình để cắt giảm lũ cho hạ du nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn hồ chứa.

Nâng cấp hệ thống sông Đáy, đê điều

Song song với việc bãi bỏ các khu phân lũ, Chính phủ yêu cầu quy hoạch, cải tạo và nâng cấp hệ thống công trình đầu mối, đê sông Đáy và nạo vét lòng dẫn sông Đáy.

Theo đó, sông Hồng sẽ được chủ động đưa nước sang sông Đáy với lưu lượng mùa kiệt từ 30 - 100m3/s và mùa lũ từ 600 - 800m3/s nhằm phục vụ cấp nước sinh hoạt, sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội và cải thiện môi trường.

Đặc biệt, hệ thống sông Đáy phải bảo đảm khả năng thoát tối đa 2.500m3/s để dự phòng khi xuất hiện lũ lớn hơn chu kỳ 500 năm trên hệ thống sông Hồng hoặc xảy ra sự cố nghiêm trọng đối với hệ thống đê điều khu vực nội thành Hà Nội.

Các tuyến đê sông Hồng - sông Thái Bình cùng các tuyến đê bảo vệ khu vực Tam Thanh, Lập Thạch, Lương Phú - Quảng Oai, Ba Vì cũng sẽ được củng cố, nâng cấp đạt tiêu chuẩn thiết kế.

Phân công trách nhiệm các bộ, địa phương

Theo văn bản hợp nhất, Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia có trách nhiệm theo dõi sát diễn biến lũ và chỉ đạo vận hành liên hồ chống lũ theo phân công của Thủ tướng Chính phủ.

Khi xuất hiện lũ vượt tần suất 500 năm hoặc xảy ra sự cố nghiêm trọng với hệ thống đê điều nội thành Hà Nội, cơ quan này phải trình Thủ tướng quyết định công bố lệnh vận hành công trình đầu mối sông Đáy.

Bộ Công Thương được giao công bố thời điểm công trình thủy điện Sơn La chính thức hoàn thành nhiệm vụ tham gia cắt lũ cho hạ du; đồng thời kiểm tra, giám sát việc vận hành các hồ Sơn La, Hòa Bình, Thác Bà và Tuyên Quang theo quy trình liên hồ chứa.

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các bộ, ngành và địa phương điều chỉnh quy hoạch đê điều, phòng chống lũ hệ thống sông Hồng - sông Thái Bình theo thẩm quyền.

UBND TP Hà Nội và tỉnh Ninh Bình có trách nhiệm điều chỉnh phương án phòng chống lũ, quy hoạch sử dụng đất, bố trí dân cư và đầu tư hạ tầng phù hợp với quy hoạch tài nguyên nước, thủy lợi và phòng chống thiên tai.

Riêng UBND TP Hà Nội được giao khảo sát, đánh giá các công trình đầu mối phân lũ sông Đáy hiện có để quyết định cải tạo hoặc xây dựng mới nhằm đáp ứng yêu cầu phòng chống lũ trong tình hình mới.