Những đổi mới sáng tạo được hình thành ngay từ giường bệnh đang góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh.

Đổi mới sáng tạo từ thực tiễn điều trị

Với nhiều bệnh nhân ung thư thận giai đoạn khu trú, trước đây, việc loại bỏ ung thư thận từng đồng nghĩa với việc phải cắt bỏ toàn bộ thận. Dù giúp điều trị triệt căn ung thư, phương pháp này vẫn để lại những nguy cơ lâu dài khi người bệnh chỉ còn một thận hoạt động.

Chính thực tế đó đã thôi thúc các bác sĩ Bệnh viện Bình Dân tìm kiếm một hướng đi mới: áp dụng tối đa chỉ định cắt bướu bảo tồn phần thận, giúp điều trị hiệu quả nhưng vẫn bảo tồn tối đa phần thận lành cho người bệnh, tiệm cận xu hướng xâm lấn tối thiểu của y khoa thế giới.

TS.BS Trang Võ Anh Vinh (36 tuổi), Phó trưởng Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Bình Dân cho biết, nhiều ý tưởng nghiên cứu xuất phát từ những vấn đề gặp hằng ngày trong thực hành lâm sàng.

Nhóm nghiên cứu phát triển kỹ thuật phẫu thuật bảo tồn thận theo chuẩn quốc tế, kết hợp các công nghệ như dựng hình 3D, siêu âm trong mổ, nội soi và robot để mở rộng bảo tồn thận ở những trường hợp phức tạp.

Nếu trước đây kỹ thuật chủ yếu áp dụng cho các khối u nhỏ dưới 4 cm, thì nay đã có thể thực hiện ở nhiều trường hợp khối u lớn hoặc vị trí khó, vốn thường phải cắt bỏ toàn bộ thận.

Hiện Bệnh viện Bình Dân có hơn 10 ê-kíp thực hiện thường quy kỹ thuật này, giúp nhiều người bệnh giữ được thận, hồi phục nhanh và hạn chế nguy cơ suy thận mạn về lâu dài.

"Điều khiến tôi vui nhất là những cải tiến của mình thực sự mang lại lợi ích cho người bệnh. Trước đây, một số kỹ thuật phẫu thuật có nguy cơ khiến người bệnh dễ bị tiểu không kiểm soát sau mổ. Hiện nay, nhiều bệnh nhân chỉ sau khoảng 5 ngày đã có thể xuất viện và sớm kiểm soát được chức năng tiểu tiện. Những lúc như vậy, tôi thấy rất vui, không cần thêm một lời khen nào nữa",BS Vinh cho hay.

Còn tại Bệnh viện Hùng Vương, từ thực tế nhiều phụ nữ thất bại nhiều lần khi chuyển phôi do nội mạc tử cung quá mỏng, một nhóm bác sĩ trẻ đã tập trung nghiên cứu giải pháp điều trị. Nội mạc tử cung mỏng là một trong những nguyên nhân làm giảm khả năng phôi làm tổ và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị vô sinh.

Từ nguồn máu tự thân của người bệnh, nhóm phát triển chế phẩm PRF-Lysate với mục tiêu thúc đẩy quá trình tái tạo nội mạc tử cung. Sau nhiều năm nghiên cứu từ thực nghiệm đến ứng dụng lâm sàng, kết quả cho thấy phương pháp này giúp cải thiện độ dày nội mạc tử cung, tăng khả năng tiếp nhận phôi và nâng cao cơ hội mang thai.

100% bệnh nhân được điều trị đạt độ dày nội mạc tử cung đủ điều kiện chuyển phôi; trong đó 80% có kết quả thai sinh hóa và 60% tiến triển đến thai lâm sàng. Thành quả này không chỉ mở ra thêm lựa chọn điều trị cho người bệnh mà còn cho thấy tiềm năng ứng dụng của y học tái tạo trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản.

Trăn trở lâm sàng thành lời giải khoa học

Với TS.BS Giang Minh Nhật (37 tuổi), Phó trưởng Khoa Hồi sức tim mạch -Bệnh viện Nhân dân Gia Định, y học là lĩnh vực luôn không ngừng vận động, những điều được xem là đúng hôm nay có thể trở nên lạc hậu trong tương lai. Vì vậy, các câu hỏi nghiên cứu thường xuất phát từ thực tiễn điều trị hằng ngày, từ những vấn đề bác sĩ chưa có lời giải thỏa đáng để chăm sóc người bệnh tốt hơn.

Một trong những hướng nghiên cứu mà BS Nhật theo đuổi là tổn thương thận cấp ở bệnh nhân suy tim. Thay vì chỉ xử trí khi biến chứng xảy ra, nhóm nghiên cứu tập trung tìm hiểu thời điểm và đặc điểm xuất hiện tổn thương thận để giúp bác sĩ nhận diện sớm nguy cơ, theo dõi sát hơn và can thiệp kịp thời.

Nhóm nghiên cứu của BS. Nhật cũng triển khai các đề tài trong lĩnh vực tim mạch - ung thư (cardio-oncology), một chuyên ngành mới đang được thế giới đặc biệt quan tâm.

Bằng kỹ thuật siêu âm tim hiện đại, nghiên cứu hướng đến phát hiện sớm tổn thương cơ tim do hóa trị ở bệnh nhân ung thư vú, giúp bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ hoặc dùng thuốc bảo vệ tim mạch trước khi người bệnh tiến triển thành suy tim.

Theo BS. Nhật, giá trị lớn nhất của nghiên cứu không nằm ở các công bố khoa học mà ở khả năng tạo ra cơ sở dữ liệu và quy trình điều trị chuẩn hóa, giúp giảm những xét nghiệm không cần thiết, tiết kiệm chi phí điều trị và tối ưu nguồn lực y tế.

"Thông qua nghiên cứu này, chúng tôi biết được với từng nhóm thuốc hóa trị khác nhau thì tổn thương cơ tim thường xuất hiện ở chu kỳ điều trị nào. Khi xác định được nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao, đặc biệt ở những chu kỳ đầu, chúng tôi sẽ theo dõi tim mạch sát hơn để kịp thời can thiệp nếu có bất thường",TS.BS Giang Minh Nhật cho biết.

Để những ý tưởng từ giường bệnh trở thành các công trình nghiên cứu có giá trị, theo PGS.TS.BS Mai Phan Tường Anh, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, điều quan trọng không chỉ là đam mê của từng bác sĩ mà còn là môi trường hỗ trợ từ bệnh viện.

Những năm gần đây, bệnh viện đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu khoa học thông qua Đơn vị Nghiên cứu lâm sàng - Đổi mới sáng tạo. Từ cuối năm 2024 đến nay, đơn vị đã hỗ trợ công bố 59 bài báo quốc tế, triển khai nhiều đề tài và thử nghiệm lâm sàng, góp phần tạo môi trường để các bác sĩ trẻ theo đuổi nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Bệnh viện Nhân dân Gia Định là mô hình viện - trường nên ba trụ cột gồm điều trị, nghiên cứu khoa học và giảng dạy luôn song hành với nhau. Chất lượng của các hội nghị khoa học cũng phản ánh trực tiếp năng lực nghiên cứu của bệnh viện. Khi hoạt động nghiên cứu được duy trì thường xuyên, chất lượng các công trình được nâng cao, được đồng nghiệp trong và ngoài nước đón nhận tại các diễn đàn khoa học.

"Bệnh viện Nhân dân Gia Định là mô hình viện - trường nên ba trụ cột gồm điều trị, nghiên cứu khoa học và giảng dạy luôn song hành với nhau. Chất lượng của các hội nghị khoa học cũng phản ánh trực tiếp năng lực nghiên cứu của bệnh viện. Khi hoạt động nghiên cứu được duy trì thường xuyên, chất lượng các công trình được nâng cao, được đồng nghiệp trong và ngoài nước đón nhận tại các diễn đàn khoa học", PGS.TS.BS Mai Phan Tường Anh nói.

PGS.TS.BS Mai Phan Tường Anh, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trịvề đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc giađã tạo thêm động lực và điều kiện thuận lợi để các bệnh viện đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Song, yếu tố quyết định vẫn là xây dựng văn hóa nghiên cứu, nơi mỗi bác sĩ không chỉ chữa bệnh mà còn không ngừng tìm lời giải cho những vấn đề phát sinh từ thực tiễn điều trị.