Cuộc bầu chọn người kế nhiệm Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres đã bước vào giai đoạn quan trọng đầu tiên khi Hội đồng Bảo an ngày hôm qua (30/7) đã tiến hành vòng bỏ phiếu thăm dò kín đối với 7 ứng cử viên.

Theo các nguồn tin ngoại giao về cuộc đua vào ghế Tổng thư ký Liên hợp quốc, cựu Phó Tổng thống Costa Rica Rebeca Grynspan đang tạm dẫn đầu, mở ra khả năng Liên hợp quốc lần đầu tiên có một nữ Tổng thư ký trong lịch sử 80 năm.

Theo hãng thông tấn Reuters, bà Grynspan nhận được 10 phiếu "ủng hộ", xếp trên cựu Ngoại trưởng Guyana - Carolyn Rodrigues-Birkett với 9 phiếu và Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế - Rafael Grossi của Argentina với 7 phiếu. Tuy đây mới là kết quả thăm dò không chính thức và chưa có giá trị quyết định, nhưng nhiều ý kiến mong muốn Liên hợp quốc sau hơn 80 năm thành lập sẽ lần đầu tiên có một nữ Tổng thư ký.

Tổng thống Costa Rica - Rodrigo Chaves cho biết: "Chúng tôi tin rằng sự nghiệp và cam kết của bà Rebeca Grynspan - người có nhiều kinh nghiệm về các vấn đề phát triển, hợp tác quốc tế và lãnh đạo ở cấp khu vực, sẽ đóng góp đáng kể vào việc tăng cường chủ nghĩa đa phương".

Đại sứ Cộng hòa Dân chủ Congo tại Liên hợp quốc, đồng thời là Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an trong tháng 7 này, Zenon Mukongo cho biết các thành viên Hội đồng Bảo an bỏ phiếu theo ba lựa chọn gồm "ủng hộ", "không ủng hộ" hoặc "không có ý kiến". Kết quả sẽ chỉ được thông báo cho các ứng cử viên thông qua phái đoàn thường trực của quốc gia đề cử, nhằm hạn chế những đồn đoán trong quá trình lựa chọn.

Hiện có 7 ứng cử viên tham gia tranh cử, đến từ Argentina, Chile, Costa Rica, Ecuador, Guyana, Senegal và Uganda. Người được lựa chọn sẽ thay thế ông António Guterres khi ông kết thúc hai nhiệm kỳ liên tiếp vào cuối năm nay. Theo thông lệ, Hội đồng Bảo an sẽ tiến hành nhiều vòng bỏ phiếu kín trước khi thống nhất đề cử một ứng viên để Đại hội đồng Liên hợp quốc phê chuẩn.

Phát biểu khi công bố quyết định ra tranh cử hồi năm ngoái (2025), bà Rebeca Grynspan khẳng định Liên hợp quốc vừa cần được cải cách, vừa cần được duy trì để đáp ứng những thách thức của thế kỷ XXI. Trong đối thoại với Đại hội đồng, bà cam kết nếu được bầu sẽ ưu tiên thúc đẩy hòa giải và phòng ngừa xung đột, đồng thời nhấn mạnh khi tham gia ứng cử, bà chỉ cần không bị phân biệt đối xử với các nam ứng cử viên khác.

Bà Grynspan nói: "Tôi từng nói rằng tôi biết tất cả những phụ nữ có tên từng được nhắc đến cho vị trí Tổng thư ký Liên hợp quốc. Tôi có thể khẳng định rằng tất cả họ, trong đó có tôi, đều hoàn toàn xứng đáng tham gia cuộc đua này. Chúng tôi không cần bất kỳ sự đối xử đặc biệt nào. Điều chúng tôi thực sự mong muốn, điều chúng tôi thực sự yêu cầu, là không bị phân biệt đối xử”.

Giới quan sát nhận định người kế nhiệm ông Guterres sẽ phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là khôi phục vai trò của Liên hợp quốc trong bối cảnh chủ nghĩa đơn phương gia tăng, nhiều cuộc xung đột địa chính trị chưa tìm được lối thoát, đồng thời thúc đẩy cải tổ bộ máy được cho là cồng kềnh nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới. Các vòng bỏ phiếu tiếp theo dự kiến sẽ diễn ra trong những tuần tới nhằm tìm ra ứng viên duy nhất, đạt 9/15 phiếu thuận và không bị bất kỳ nước thành viên thường trực Hội đồng bảo an (P5) nào phủ quyết.