Thỏa thuận không chỉ giúp Australia củng cố vai trò là đối tác quan trọng hàng đầu của Vanuatu mà còn giảm bớt lo ngại của nước này về khả năng Vanuatu cho phép nước ngoài đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ của mình, nơi cách lục địa Australia khoảng 1.800 km.

Thủ tướng Australia Anthony Albanese khẳng định, thỏa thuận này nhằm bảo vệ an ninh của hai nước và của cả khu vực: “Thỏa thuận của chúng tôi phản ánh vai trò củaAustralia với tư cách là đối tác kinh tế, an ninh và phát triển lớn nhất, toàn diện nhất của Vanuatu. Chúng tôi luôn coi trọng trách nhiệm này. Trên hết, thỏa thuận này được xây dựng dựa trên quan hệ đối tác bình đẳng. Chúng tôi đã ký một thỏa thuận cân bằng nhằm bảo vệ an ninh tập thể và an ninh cũng như chủ quyền của từng quốc gia… Thỏa thuận thể hiện quyết định chủ quyền của Vanuatu không cho phép lãnh thổ của mình được sử dụng làm căn cứ quân sự hoặc hạ tầng cho nước ngoài, đồng thời các hạ tầng quan trọng của Vanuatu không bị quân sự hóa”.

Cụ thể, trong khuôn khổ thỏa thuận Nakamal, Australia cam kết sẽ hỗ trợ đào tạo, cung cấp trang thiết bị cho lực lượng cảnh sát Vanuatu cũng như tăng cường hợp tác trong an ninh hàng hải, cơ sở hạ tầng, hợp tác tình báo và hỗ trợ an ninh mạng. Đồng thời, Australia cũng hợp tác với Vanuatu trong quá trình chuyển đổi năng lượng, cung cấp cho Vanuatu các giải pháp để các dạng năng lượng tái tạo có thể kết nối lưới điện. Australia cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân Vanuatu đến nước này và giúp thiết lập một chương trình đào tạo tay nghề và kỹ năng cho người lao động Vanuatu.

Về phía Vanuatu, nước này cam kết ưu tiên hợp tác cảnh sát với các quốc gia thành viên Diễn đàn các quần đảo Thái Bình Dương; không cho phép nước ngoài đặt căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng trên lãnh thổ của mình; đảm bảo cơ sở hạ tầng quan trọng của Vanuatu không bị quân sự hóa hay can thiệp của nước ngoài hoặc bị tiếp cận trái phép. Vanuatu cũng khẳng định sẽ tham khảo ý kiến của Australia khi xem xét sự tham gia của bên thứ ba vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của nước này.

Thủ tướng Vanuatu Jotham Napat khẳng định Vanuatu và Australia là láng giềng thân thiết, là đối tác tin cậy và bạn bè lâu năm. Trong bối cảnh này, Hiệp định Nakamal mà hai nước ký kết ngày 29/6 tái khẳng định cam kết chung của hai nước trong việc tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác toàn diện dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, lòng tin và tầm nhìn chung về một khu vực Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và thịnh vượng.