Theo bài viết, thách thức đầu tiên là sự chênh lệch giữa nhịp độ phát triển của công nghệ và nhịp độ của giáo dục.Trong khi các công cụ AI liên tục được cập nhật trong thời gian ngắn, thì chu kỳ đào tạo, cải tiến chương trình hay phát triển đội ngũ giảng viên lại kéo dài nhiều năm. Thực tế này khiến không ít công nghệ vừa được đưa vào ứng dụng đã nhanh chóng lạc hậu, làm dấy lên nguy cơ giáo dục bị cuốn theo xu hướng công nghệ thay vì phục vụ mục tiêu đào tạo.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh cá nhân hóa học tập nhờ AI cũng bộc lộ mâu thuẫn với quá trình hình thành định hướng của sinh viên. Các hệ thống thông minh có thể thiết kế lộ trình riêng cho từng người học, song lại dựa trên giả định rằng sinh viên đã có mục tiêu và sở thích rõ ràng. Trên thực tế, nhiều sinh viên vẫn chưa xác định được định hướng cá nhân khi bước vào đại học, dẫn đến việc cá nhân hóa có thể thiếu hiệu quả nếu không đi kèm quá trình định hình năng lực và chí hướng.

Một vấn đề khác được đặt ra là cách tiếp cận đối với những “khó khăn” trong học tập. AI có thể nhanh chóng cung cấp câu trả lời, nhưng không phải mọi vướng mắc đều cần được giải quyết ngay lập tức. Theo các chuyên gia, một số dạng “bối rối” có giá trị tích cực, giúp người học rèn luyện tư duy, khả năng phân tích và năng lực phán đoán. Nếu phụ thuộc quá nhiều vào AI, sinh viên có thể bỏ qua quá trình tự khám phá, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài.

Bài viết cũng cảnh báo nguy cơ suy giảm năng lực tư duy độc lập của người học trong tương lai, khi việc sử dụng AI trở thành thói quen. Đây là hệ quả khó nhận thấy trong ngắn hạn nhưng có thể tác động sâu sắc đến chất lượng nguồn nhân lực.

Trước những thách thức trên, các chuyên gia cho rằng giáo dục đại học cần giữ vững vai trò định hướng, đặt vấn đề đào tạo làm trung tâm thay vì chạy theo công nghệ. Đồng thời, cần chú trọng phát triển con người, tạo điều kiện để sinh viên trải nghiệm quá trình học tập đầy đủ, bao gồm cả thử nghiệm, sai sót và điều chỉnh.

Trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển mạnh, bài toán đặt ra không chỉ là thích ứng với công nghệ, mà còn là bảo đảm những giá trị cốt lõi của giáo dục đại học không bị mai một.