Chia sẻ tại Họp báo Bộ Tài chính chiều 6/10, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), cho biết phương thức quản lý mới vừa góp phần đẩy nhanh hoàn thuế, vừa nâng cao hiệu quả phòng, chống gian lận và bảo đảm an toàn ngân sách Nhà nước.

Theo ông Lê Long, đến nay 99% hồ sơ đề nghị hoàn thuế được tiếp nhận bằng phương thức điện tử; 73% hồ sơ được phân loại hoàn thuế trước trên hệ thống và 87% hồ sơ được giải quyết trong 6 ngày làm việc.

Cơ quan Thuế đã ban hành 14.668 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền 149.463 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 86,4% dự toán hoàn thuế năm 2026. Trong đó, hoàn thuế xuất khẩu đạt 125.018 tỷ đồng, chiếm 84% tổng số tiền hoàn.

Tuy nhiên, phản ánh từ người nộp thuế cho thấy tại một số địa phương vẫn còn tình trạng chậm, muộn trong kiểm tra, xác minh đối với hồ sơ đề nghị hoàn thuế GTGT của doanh nghiệp xuất khẩu.

Để khắc phục tình trạng này, ngành Thuế tiếp tục đổi mới quy trình theo hướng rút ngắn thực chất thời gian hoàn thuế đối với người nộp thuế tuân thủ tốt, đồng thời kiểm soát chặt các hồ sơ có rủi ro dựa trên dữ liệu.

Ông Lê Long cũng cho biết, thời gian tới, ngành Thuế sẽ tiếp tục đổi mới hoàn thuế GTGT theo hướng đẩy nhanh thời gian giải quyết đối với người nộp thuế tuân thủ tốt; kiểm soát chặt phần có rủi ro trên cơ sở dữ liệu, tiến tới tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn.

Theo đó, mục tiêu được đặt ra là 100% hồ sơ hoàn thuế GTGT được tiếp nhận bằng phương thức điện tử và 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn, trừ những hồ sơ có dấu hiệu gian lận, trốn thuế hoặc vi phạm pháp luật.

Ngành Thuế cũng sẽ rà soát, tháo gỡ vướng mắc về điều kiện khấu trừ, hoàn thuế; đơn giản hóa hồ sơ, loại bỏ thông tin, chứng từ trùng lặp và không yêu cầu người nộp thuế cung cấp lại những thông tin cơ quan Nhà nước đã có.

Đáng chú ý, người nộp thuế sẽ được phân nhóm theo mức độ tuân thủ và rủi ro để áp dụng quy trình phù hợp. Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ được ưu tiên rút ngắn thời gian giải quyết, kết hợp kiểm tra sau hoàn theo phương pháp quản lý rủi ro.

Cùng với đó, ngành Thuế sẽ đẩy mạnh số hóa, tự động hóa và quản lý rủi ro đến từng giao dịch, từng khoản tiền đề nghị hoàn; tăng cường kết nối, đối chiếu dữ liệu hóa đơn điện tử, kê khai thuế, hải quan, thanh toán và các nguồn dữ liệu liên quan.

Trên cơ sở dữ liệu liên thông, cơ quan Thuế hướng tới tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn ngay, số tiền cần giải trình, xác minh và phần có rủi ro cần kiểm tra. Qua đó, rủi ro ở một phần giao dịch sẽ không làm kéo dài thời gian hoàn đối với toàn bộ khoản tiền đã đủ điều kiện.

Ngành Thuế dự kiến hoàn thiện bộ tiêu chí rủi ro và thí điểm tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn trong tháng 12/2026, làm cơ sở triển khai chính thức từ năm 2027.

Về kiểm soát gian lận, Cục Thuế sẽ chuyển từ kiểm tra riêng lẻ từng hồ sơ, doanh nghiệp sang phân tích chuỗi giao dịch, chuỗi hóa đơn và dòng tiền; tập trung vào doanh nghiệp, giao dịch và mắt xích có dấu hiệu rủi ro.

Đồng thời, cơ quan Thuế sẽ tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với hải quan, ngân hàng, công an và các cơ quan liên quan; gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ giải quyết, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, hồ sơ tồn đọng và mức độ tự động hóa.

Theo đại diện Cục Thuế, mục tiêu cuối cùng là từng bước hình thành phương thức quản lý theo nguyên tắc “hỗ trợ để tuân thủ - quản lý theo rủi ro - phục vụ theo nhu cầu”, lấy thời gian, chi phí thực tế và mức độ thuận lợi của người dân, doanh nghiệp làm thước đo kết quả cải cách, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.