Trong nhiều thập kỷ qua, Tehran đã xây dựng mạng lưới căn cứ kiên cố, các tổ hợp kho chứa ngầm, hệ thống bệ phóng cơ động cùng nhiều lớp phòng thủ nhằm khiến lực lượng tên lửa khó bị phát hiện, theo dõi và phá hủy. Theo Iran, những biện pháp này là nền tảng cho năng lực răn đe và khả năng đáp trả trong trường hợp xảy ra xung đột.

Phần lớn thông tin về các cơ sở này vẫn được giữ bí mật. Những đánh giá hiện nay chủ yếu dựa trên ảnh vệ tinh, hình ảnh do truyền thông nhà nước Iran công bố và phân tích của các chuyên gia quốc tế. Tuy vậy, có thể thấy 5 công nghệ và giải pháp kỹ thuật dưới đây đóng vai trò then chốt trong chiến lược bảo vệ lực lượng tên lửa của Tehran.

Mạng lưới căn cứ ngầm

Một trong những trụ cột quan trọng nhất trong chiến lược phòng thủ của Iran là hệ thống cơ sở ngầm, thường được các quan chức nước này gọi là "thành phố tên lửa".

Các tổ hợp này được cho là dùng để lưu trữ tên lửa, bệ phóng, nhiên liệu và các hạ tầng bảo đảm kỹ thuật bên dưới núi hoặc các lớp đất đá dày. Những đoạn video do Iran công bố từng cho thấy các đường hầm dài chứa nhiều tên lửa và xe mang bệ phóng.

Việc triển khai các khí tài chiến lược dưới lòng đất giúp giảm nguy cơ bị trinh sát của đối phương phát hiện, đồng thời hạn chế hiệu quả của các cuộc không kích thông thường. Để vô hiệu hóa những cơ sở kiên cố này, đối phương có thể phải sử dụng vũ khí xuyên phá chuyên dụng và tiến hành nhiều đợt tấn công liên tiếp. Ngay cả khi đó, mức độ thiệt hại thực tế vẫn rất khó xác định.

Hầm chứa và lối vào kiên cố

Bên cạnh các căn cứ ngầm, Iran còn xây dựng nhiều hầm chứa kiên cố và công trình được gia cố để cất giữ hoặc triển khai tên lửa đạn đạo.

Khác với các bệ phóng lộ thiên, những hầm chứa này được bảo vệ bằng lớp bê tông dày, đất đá và cửa chống nổ. Các cửa hầm cũng có thể được gia cố, chôn sâu hoặc thiết kế thêm nhiều lớp bảo vệ nhằm giảm tác động của các vụ nổ gần khu vực lối vào.

Ảnh vệ tinh trong những năm gần đây cho thấy Iran tiếp tục củng cố các cơ sở quân sự ngầm và tăng cường các biện pháp bảo vệ quanh cửa hầm cũng như các công trình quan trọng. Dù không thể khiến các cơ sở này hoàn toàn bất khả xâm phạm, những biện pháp này có thể khiến đối phương phải gia tăng đáng kể lượng hỏa lực để tấn công.

Hệ thống bệ phóng tên lửa cơ động

Tính cơ động là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao khả năng sống sót của lực lượng tên lửa. Iran vận hành các xe mang bệ phóng cơ động (TEL), có khả năng vận chuyển, triển khai và phóng tên lửa đạn đạo từ nhiều địa điểm khác nhau. Thay vì bố trí cố định tại các căn cứ đã được xác định, các phương tiện này có thể liên tục di chuyển giữa các đường hầm, trận địa chuẩn bị sẵn hoặc các khu vực được ngụy trang.

Điều này khiến quá trình xác định mục tiêu của đối phương trở nên phức tạp hơn, bởi thông tin tình báo thu thập được có thể nhanh chóng mất giá trị khi các bệ phóng thay đổi vị trí. Đối phương phải liên tục phát hiện, nhận dạng và theo dõi từng phương tiện trên phạm vi rộng. Việc phân tán các bệ phóng cơ động cũng giúp Iran giảm nguy cơ mất phần lớn năng lực tên lửa chỉ sau một đợt tấn công.

Chiến thuật ngụy trang, che giấu và đánh lừa

Một phần quan trọng trong chiến lược bảo vệ lực lượng tên lửa là hạn chế khả năng đối phương xây dựng danh sách mục tiêu chính xác. Iran được cho là áp dụng nhiều biện pháp như ngụy trang, che giấu khu vực lưu trữ, cơ động trong hệ thống đường hầm và sử dụng các biện pháp nghi binh nhằm che giấu số lượng cũng như vị trí của các hệ thống tên lửa đang hoạt động.

Các bệ phóng giả, trận địa giả và thiết bị mô phỏng có thể buộc đối phương tiêu tốn thời gian trinh sát cũng như sử dụng vũ khí vào những mục tiêu không có nhiều giá trị quân sự.

Việc khai thác mạng lưới đường hầm cũng góp phần tăng hiệu quả của chiến lược này. Tên lửa và bệ phóng chỉ xuất hiện khi cần thiết, qua đó hạn chế thời gian bị vệ tinh, máy bay trinh sát hoặc máy bay không người lái phát hiện.

Hệ thống phòng không nhiều lớp

Song song với việc gia cố cơ sở hạ tầng, Iran triển khai các hệ thống phòng không bảo vệ những khu vực quân sự và công nghiệp chiến lược. Các tổ hợp tên lửa đất đối không, mạng lưới radar và các hệ thống phòng không khác được thiết kế để phát hiện và đánh chặn máy bay, máy bay không người lái cũng như một số loại vũ khí tấn công đường không.

Ngay cả khi không thể ngăn chặn hoàn toàn các cuộc không kích, những hệ thống này vẫn có thể buộc đối phương phải hoạt động thận trọng hơn, sử dụng vũ khí tấn công tầm xa hoặc phân bổ thêm nguồn lực để chế áp phòng không trước khi tiến hành các đòn đánh chính.

Nhìn tổng thể, Iran đang xây dựng một chiến lược bảo vệ lực lượng tên lửa theo nhiều lớp. Các cơ sở ngầm giúp che chắn tên lửa khỏi các cuộc tấn công trực tiếp; bệ phóng cơ động hạn chế nguy cơ trở thành mục tiêu cố định; các biện pháp ngụy trang và nghi binh làm gia tăng khó khăn trong công tác trinh sát, trong khi hệ thống phòng không góp phần nâng cao chi phí và rủi ro đối với mọi chiến dịch tấn công. Sự kết hợp giữa các giải pháp này nhằm bảo đảm Iran vẫn duy trì được một phần năng lực tên lửa đạn đạo, ngay cả trong trường hợp phải đối mặt với một cuộc tấn công quy mô lớn.