Ở vùng cao, người giáo viên nhiều khi không chỉ đứng lớp dạy chữ, mà còn lo từng bữa ăn, giấc ngủ, sức khỏe và tìm cách giữ học sinh ở lại với con chữ.

Khi trời còn chưa sáng, trong căn bếp của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tu Mơ Rông đã đỏ lửa. Người sơ chế thực phẩm, người chuẩn bị bánh phở, người nhóm bếp, chia nhau từng phần việc để kịp bữa sáng cho hàng trăm học sinh. Một ngày của những giáo viên nơi đây bắt đầu sớm hơn nhiều so với tiếng trống trường.

Cô Dương Thị Kiều, giáo viên chủ nhiệm lớp 1A2, nhà cách trường khoảng 5 km. Hằng ngày, từ 4h sáng, cô đã đi xe máy đến trường để cùng đồng nghiệp chuẩn bị bữa ăn cho học sinh. Công việc bắt đầu khi trời còn tối, nhưng đổi lại, học trò có thêm một bữa sáng nóng hổi trước khi vào lớp.

Cô Dương Thị Kiều nói: “Tuy hơi mệt hay buồn ngủ tí nhưng mà rất là vui vì học sinh có một bữa ăn sáng để cho các em đi học đầy đủ hơn”.

Khoảng 6h sáng, học sinh bắt đầu đến trường. Có em được cha mẹ đưa đi bằng xe máy, có em đi bộ từ những khu dân cư cách trường vài cây số.Bữa sáng hôm nay là phở. Những tô phở nóng lần lượt được trao tận tay học sinh. Ăn xong, các em trở về lớp, bắt đầu một ngày học mới.

Với học sinh vùng cao, một bữa sáng ở trường không đơn thuần là chuyện ăn uống. Đó còn là nguồn năng lượng để các em đủ sức học tập, nhất là với những em nhà xa, phải đi bộ nhiều cây số đến trường.Đa số học sinh của trường là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Điều kiện gia đình còn nhiều khó khăn, việc có một bữa sáng đầy đủ trước khi đến lớp không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Em Y Kim Ngân, học sinh lớp 5A5,Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tu Mơ Rôngbày tỏ: “Đồ ăn ở đây ngon lắm. Hôm nay con ăn bún với chả, ăn xong con lên lớp học bài”.

Phía sau những bữa sáng ấy là sự góp sức của nhiều giáo viên trong trường. Thầy giáo Lê Tấn Thức, giáo viên Thể dục, đã hai năm tham gia phụ bếp. Từ 4hsáng, thầy cùng đồng nghiệp sơ chế thực phẩm, chuẩn bị nước, trụng phở, chia suất ăn cho học sinh.

Công việc không nằm trong chuyên môn giảng dạy, nhưng với những giáo viên vùng cao như thầy Lê Tấn Thức, đó là một phần công việc vì học trò.

Thầy Lê Tấn Thức chia sẻ:“Thầy cũng ở khu tập thể đây, nên thầy hỗ trợ cùng bếp để nấu cho các cháu bữa ăn sáng, cho các em no bụng. Học sinh ở đây buổi sáng thường ít được ăn sáng, nên nhà trường tổ chức như thế này các cháu rất vui. Thầy cũng vui lây theo”.

Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tu Mơ Rông hiện có 902 học sinh, trong đó 665 em thuộc diện được hưởng chính sách bán trú. Chính sách hỗ trợ chủ yếu dành cho bữa ăn trưa. Trong khi đó, không phải học sinh nào cũng có điều kiện ăn sáng đầy đủ trước khi đến lớp.Có em nhà cách trường nhiều km, có em phải đi bộ 7-8 km. Với những học sinh này, chuyện đến trường đúng giờ đôi khi bắt đầu từ một việc rất giản dị: có một bữa ăn sáng.

Từ thực tế đó, nhà trường tổ chức bữa sáng cho học sinh. Mô hình được duy trì từ năm học 2025-2026 và tiếp tục trong năm học này.Đa số học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số nên để những bữa sáng được duy trì đều đặn, không chỉ có thầy cô góp sức mà phụ huynh cũng chung tay.Mỗi sáng đưa con đến trường, một số phụ huynh mang theo những bó củi góp cho nhà trường. Những bó củi mộc mạc được xếp bên căn bếp, trở thành nhiên liệu để các thầy cô nhóm lửa, nấu những bữa ăn sáng nóng hổi cho học sinh.

Sự góp sức ấy không lớn về vật chất, nhưng cho thấy sự đồng hành của phụ huynh với nhà trường. Từ bó củi của người dân đến những giờ đứng bếp của thầy cô, tất cả cùng góp lại để mỗi buổi sáng, học sinh có thêm một bữa ăn trước khi vào lớp.

Những việc làm giản dị ấy cũng là một cách đưa tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo vào cuộc sống. Nghị quyết xác định xây dựng nền giáo dục mở, bảo đảm cơ hội học tập công bằng, bình đẳng cho mọi người.Ở ngôi trường vùng cao này, sự công bằng ấy bắt đầu từ những điều rất gần gũi: một bữa sáng đủ đầy, một giáo viên đến trường từ 4 giờ sáng, hay một bó củi phụ huynh mang theo khi đưa con đến lớp. Mỗi người góp một phần để những học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số có thêm điều kiện đến trường, học tập và trưởng thành.

Từ 4 đến 5h sáng, khoảng 7 đến 10 giáo viên trực tiếp nấu nướng. Sau 5h, số giáo viên tham gia phục vụ tăng lên khoảng 20 người.Thực phẩm được chuẩn bị từ trước và vận chuyển từ nơi cung cấp cách trường hơn 30km. Thực đơn thay đổi từng ngày để học sinh có những bữa ăn đa dạng.Điều dễ nhận thấy là chuyên cần của học sinh được cải thiện. Những em trước đây thường xuyên đi học muộn, thậm chí có em vắng học vì không muốn đến trường, nay chủ động thức dậy, đi học sớm để kịp ăn sáng.Với những học sinh nhà xa, một bữa ăn nóng tại trường giúp các em có thêm sức khỏe và tinh thần để bắt đầu ngày học.

Nhưng để có những bữa sáng ấy, các thầy cô phải đổi bằng chính thời gian nghỉ ngơi của mình.4 giờ sáng nhóm lửa. Khoảng 6h đón học sinh. Đến 7h, khi học trò kết thúc bữa sáng, các thầy cô thu dọn nhà ăn rồi trở lại với công việc chuyên môn: lên lớp, soạn bài, chăm sóc học sinh.Một ngày làm việc của giáo viên vì thế dài thêm vài giờ. Nhưng trong căn bếp ngôi trường vùng cao, những ngọn lửa vẫn được nhóm lên mỗi sáng, bởi phía trước là những học trò cần được ăn no để đến lớp, cần được chăm sóc để tiếp tục con đường học chữ.

Cô giáo Hồ Thị Thuỳ Vân, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tu Mơ Rông tâm sự, việc tổ chức bữa sáng khiến giáo viên vất vả hơn, nhưng đổi lại học sinh khỏe mạnh, chuyên cần và có kết quả học tập tốt hơn:

Cô giáo Hồ Thị Thuỳ Vân cho biết thêm: “Khi tổ chức hoạt động này, các thầy cô cũng rất vất vả, nhưng bù lại học sinh khỏe mạnh, thích đến trường và kết quả học tập được nâng lên, đó là hạnh phúc lớn nhất của người thầy, người cô công tác ở vùng sâu, vùng xa”.