Sáng nay (1/7), tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Phó Thủ tướng Chính phủPhạm Thị Thanh Trà khẳng định, chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy của Đảng là quyết sách đúng đắn, mang tính bước ngoặt lịch sử, mở ra không gian phát triển mới, tư duy kiến tạo và tầm nhìn chiến lược cho đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thực tiễn năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy, mặc dù bối cảnh thế giới diễn biến nhanh, phức tạp và nhiều rủi ro, Việt Nam vẫn giữ vững ổn định kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đạt nhiều kết quả quan trọng. Nhiều địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Ninh Bình, Tây Ninh… đã có những chuyển biến tích cực, trở thành những điển hình về phát triển.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chính phủ cũng nhìn nhận còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp cần tiếp tục tháo gỡ trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, để xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Chính phủ xác định tập trung vào 3 trọng tâm.

Hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện

Xây dựng thể chế gắn với cải cách thủ tục hành chính là đột phá quan trọng trong năm qua. Đến nay, Chính phủ đã ban hành khoảng 1.300 văn bản quy phạm pháp luật, cắt giảm, đơn giản hóa khoảng 40% thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Tỷ lệ thủ tục hành chính do Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương trực tiếp giải quyết còn 27,4%, đạt và vượt chỉ tiêu theo Kết luận 18 của Hội nghị Trung ương.

“Thời gian tới, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo động lực phát triển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bình đẳng và ổn định. Dự kiến trong năm 2027 sẽ sửa đổi, bổ sung 49 luật, đồng thời tập trung tháo gỡ 21 nội dung còn vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết thêm.

Cùng với đó, Chính phủ xác định khâu yếu hiện nay không phải thiếu thể chế mà là hiệu quả tổ chức thực hiện. Vì vậy, sẽ tiếp tục phân định rõ trách nhiệm, chuyển mạnh từ giao nhiệm vụ sang giao kết quả, gắn trách nhiệm cá nhân người đứng đầu; tăng cường giám sát bằng dữ liệu, kết quả và hiệu quả thực hiện, lấy sự hài lòng của người dân và xã hội làm thước đo chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền.

Đổi mới quản trị quốc gia, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chính phủ tiếp tục đổi mới quản trị quốc gia trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số và chính quyền số.

Sau 1 năm triển khai, khung pháp lý về phân cấp, phân quyền cơ bản được hoàn thiện. Hiện chính quyền cấp tỉnh thực hiện 1.382 nhiệm vụ được Trung ương phân cấp, phân quyền; địa phương đảm nhận 79 nhiệm vụ. Đối với cấp xã, hiện đang thực hiện 938 nhiệm vụ được phân định thẩm quyền và phân cấp, chưa kể các nhiệm vụ do cấp tỉnh tiếp tục phân cấp xuống.

Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực; rà soát, làm rõ hơn nữa thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương. Theo đó, Chính phủ tập trung quản lý vĩ mô, hoàn thiện thể chế, hoạch định chiến lược, điều phối nguồn lực lớn và kiểm soát rủi ro quốc gia; địa phương chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

“Chuyển đổi số tiếp tục được xác định là công cụ đổi mới căn bản phương thức quản trị, hướng tới phát triển Chính phủ số, chính quyền số, xã hội số và công dân số; hoàn thiện hạ tầng công nghệ, dữ liệu dùng chung và điều hành quốc gia dựa trên dữ liệu, bằng chứng và kết quả theo thời gian thực”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho hay.

Hoàn thiện không gian phát triển, nâng cao năng lực chính quyền cấp xã

Chính phủ yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã; hình thành các đơn vị hành chính đô thị cấp xã, đô thị đặc biệt cấp xã hoặc đặc khu kinh tế cấp xã trở thành cực tăng trưởng của địa phương và liên kết vùng.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, đối với những địa bàn có không gian đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế bị chia cắt hoặc có tính liên kết tự nhiên, kinh tế - xã hội cao, Chính phủ sẽ có hướng dẫn cụ thể để xử lý. Đồng thời nghiên cứu sắp xếp 705 đơn vị hành chính chưa đủ tiêu chuẩn, bảo đảm phù hợp với các yếu tố văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo và điều kiện địa lý, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Chính phủ cũng sẽ phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương xây dựng khung tiêu chí đối với các phòng chuyên môn cấp xã; tiếp tục sắp xếp các cơ quan hành chính thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã và đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, đẩy mạnh tự chủ và xã hội hóa, với quan điểm những việc xã hội làm tốt thì tạo điều kiện để xã hội thực hiện.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu mới; chú trọng lựa chọn đội ngũ lãnh đạo, nhất là Bí thư, Chủ tịch cấp xã có đủ phẩm chất, năng lực; nâng cao chất lượng vị trí việc làm, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản trị.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định: “Hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp phụ thuộc trước hết vào chất lượng chính quyền cấp xã, đội ngũ cán bộ, công chức và năng lực quản trị số dựa trên dữ liệu. Nếu thực hiện tốt 3 yếu tố này, mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ vận hành hiệu quả hơn, góp phần nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị, tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới”.